Peer Reviewed • Open Access • Scientific Publishing

DOI: 10.56210/burkut70

“BEN BİLİRİM” ADLI YARIŞMA PROGRAMININ SÖZ VARLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Burkut Journal of the Turkic World

Abstract

<p style="text-align:justify">S&ouml;z varlığının gelişmesi erken yaşlardan itibaren başlamaktadır. Aile ortamı, arkadaş ortamı, kitap okuma alışkanlığı, medya gibi bir&ccedil;ok etken s&uuml;reci doğrudan etkilemektedir. S&ouml;z varlığının gelişim evresinde en yaygın kitle iletişim ara&ccedil;larından biri olan televizyonun etkisi g&ouml;z ardı edilmemelidir. Televizyon doğru kullanıldığında eğitici bir ara&ccedil; işlevi g&ouml;rebilirken; kalitesiz ve yeterince &ouml;zen g&ouml;sterilmeyen programlar dil gelişimini olumsuz etkilemektedir. Televizyon yarışma programları bu bağlamda dilin etkili kullanımı, s&ouml;z varlığının olumlu bir şekilde gelişimi a&ccedil;ısından &ouml;nemli bir yere sahiptir. Genel k&uuml;lt&uuml;re dayalı programlar, bilgi yarışmaları, kelime oyunları izleyicilerin anlam bilgisini pekiştirmesine, yeni kelimeler &ouml;ğrenmesine ve merak duygusuyla s&ouml;z varlığını geliştirmesine imk&acirc;n sağlamaktadır. Bu s&uuml;re&ccedil;te program eğlence amacı taşısa da soruların niteliği, sunucunun ve katılımcıların dil kullanımına &ouml;zen g&ouml;stermesi gerekmektedir. &Ccedil;alışmada &ldquo;Ben Bilirim&rdquo; televizyon yarışma programının T&uuml;rk&ccedil;e s&ouml;z varlığına &uuml;zerine etkisi ele alınmaktadır. &Ccedil;alışmanın amacı, programda bulunan s&ouml;z varlığı unsurlarının belirlenmesi ve dil, k&uuml;lt&uuml;r bağlamında incelenmesidir. Programdan elde edilen ve yazıya ge&ccedil;irilen anlam bilgisi, genel k&uuml;lt&uuml;r, deyimler, edebiyat atas&ouml;zleri, mecaz, tabir, s&ouml;z, benzetme, eğitim, kısaltmalar, eş anlamlı s&ouml;zc&uuml;kler, dil bilgisi, doğru yazım, argo, noktalama işaretleri, tekerleme, kişi isimleri ve adları, fıkra, kitap s&ouml;zleri kategorilerine ayrılmıştır. Araştırma, bu bulgulardan yola &ccedil;ıkarak yarışma programını s&ouml;z varlığı a&ccedil;ısından incelemiş, katkıları ve eksiklikleri ile veriler sunulmuştur. Bulgular 17.06.2024 ve 28. 06.2024 tarihleri arasındaki 10 b&ouml;l&uuml;mden elde edilmiştir. 5. sezona ait 226 b&ouml;l&uuml;mden art arda 10 b&ouml;l&uuml;m inceleme nesnesi olarak kabul edilmiştir. Yarışma programı, k&uuml;lt&uuml;rel bağlamda incelenmiş olup kitle iletişim ara&ccedil;larının &ouml;nemi ve dil &uuml;zerindeki etkisi hakkında analizler ger&ccedil;ekleştirilmiştir. Yarışma programının ilgili b&ouml;l&uuml;mleri yazıya ge&ccedil;irilip ardından dok&uuml;man analizi yapılmıştır. &ldquo;Ben Bilirim&rdquo; programının 10 b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde sıklıkla tekrar eden kategoriler tespit edilmiş, bu kategorilerin T&uuml;rk&ccedil;e eğitimini destekleyecek nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Alper Ateş&rsquo;in sunuculuğunu yaptığı &ldquo;Ben Bilirim&rdquo; televizyon yarışma programının T&uuml;rk&ccedil;e s&ouml;z varlığına olumlu etki yarattığı kanısına ulaşılmıştır. Kitle iletişim ara&ccedil;larının dil zenginliğinin artırması ve izleyiciye farkındalık kazandırması a&ccedil;ısından &ouml;nemi belirtilmektedir. Televizyon programlarının sadece bir eğlence aracı olarak değil, toplumu bilin&ccedil;lendirme, eğitsel ve k&uuml;lt&uuml;rel farkındalık a&ccedil;ılarından da değerlendirilmesi ve buna bağlı olarak ciddiyetle yaklaşılması &ouml;nerilmektedir.</p>

Authors

Selahattin Muhammed ULAŞ

Keywords

<p>Ben Bilirim, s&ouml;z varlığı, s&ouml;zc&uuml;k, yarışma programı, televizyon.</p>

Publication Information

Publication Date
15.06.2025
Submission Date
15.06.2025
Volume
4
Issue
4/1
Year
2025
Pages
48-83
Language
Turkish
Status
Published
Views
0
Downloads
0
DOI
10.56210/burkut70

Files

Download PDF

Citation and Indexing Information

This information is prepared for academic indexes, citation managers, and social sharing tools.

PDF URL: https://v2.burkutdergisi.com/public/galley-download.php?id=68

X Facebook LinkedIn WhatsApp Email