Peer Reviewed • Open Access • Scientific Publishing

DOI: 10.56210/burkut24

1920’Lİ VE 1930’LU YILLARDA SSCB’DE YÜRÜTÜLEN DİL SİYASETİ VE BUNUN KIRGIZ TÜRKÇESİ ÜZERİNE ETKİSİ

Burkut Journal of the Turkic World

Abstract

<p style="text-align:justify">SSCB&rsquo;nin kuruluşunun ilk yıllarında y&uuml;r&uuml;t&uuml;len milliyet siyaseti ve bunun bir par&ccedil;ası olan dil siyaseti &uuml;zerine bir &ccedil;ok araştırma mevcuttur. O d&ouml;nemde Sovyet iktidarı tarafından y&uuml;r&uuml;t&uuml;len siyasete Korenizatsiya (yerelleştirme) siyaseti adı verilmiştir. Genel olarak bu siyaset, Ruslar dışındaki SSCB halkları ve bunların dilleri i&ccedil;in iyi sonu&ccedil;larının olduğu d&uuml;ş&uuml;n&uuml;lebilir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bundan &ouml;nceki d&ouml;nemlere nazaran Korenizatsiya d&ouml;neminde yerel dillerin gelişmesi i&ccedil;in sağlanan koşullar daha elverişli idi. İşte bu d&ouml;nemde Kırgızistan&rsquo;da da devlet yayınları Kırgız T&uuml;rk&ccedil;esiyle yapılmaya başlıyor, Bak&uuml;&rsquo;de I. T&uuml;rkoloji Kurultayı d&uuml;zenleniyor, alfabe &ccedil;alışmaları yapılıyor, Kırgız T&uuml;rk&ccedil;esinde ilk ders kitapları basılıyor, Anayasada Kırgız T&uuml;rk&ccedil;esinin resm&icirc; stat&uuml;s&uuml; belirleniyor, mahkeme, idare, ekonomi, k&uuml;lt&uuml;r ve eğitim kurumlarında Kırgız T&uuml;rk&ccedil;esinin kullanılmasına belirli bir derecede yol a&ccedil;ılıyor. Fakat 1920&rsquo;lerde başlatılan Korenizatsiya s&uuml;reci sonuna kadar s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lmemiş ve zamanında Korenizatsiya s&uuml;recine katkıda bulunmuş aydınlarına karşı 1937-1938 yılları arasında zulmedilmiş, bunların &ccedil;oğu da kurşuna dizilmiştir. Bunun arkasından da SSCB&rsquo;de Rusların itibarı artmaya, sayesinde de Rus dili SSCB&rsquo;de ortak yazma ve konuşma dili olmaya başlamıştır. T&uuml;m bunlar, Rus&ccedil;a dışındaki dillerin gelişmesini olumsuz şekilde etkilemiş ve bu durum bağımsızlık d&ouml;nemine kadar devam etmiştir. Makalede bu konular ele alınmıştır.</p>

Authors

Negizbek SHABDANALIEV

Keywords

<p>Korenizatsiya (yerelleştirme), SSCB, Dil siyaseti, Kırgız T&uuml;rk&ccedil;esi</p>

Publication Information

Publication Date
15.12.2023
Submission Date
15.12.2023
Volume
2
Issue
2/2
Year
2023
Pages
126-141
Language
Turkish
Status
Published
Views
0
Downloads
0
DOI
10.56210/burkut24

Files

Download PDF

Citation and Indexing Information

This information is prepared for academic indexes, citation managers, and social sharing tools.

PDF URL: https://v2.burkutdergisi.com/public/galley-download.php?id=43

X Facebook LinkedIn WhatsApp Email